Kimseyi uğurlamadan dönüşmek: IKEA'nın 8.500 kişilik cevabı
22 Kasım 2026 · Orçun İrfan · Topluluk Kurucusu
Geçenlerde Canva'yı yazmıştım. Mesele işten çıkarma kararı değil, insanları nasıl uğurladığınızdı. "Küçülme hep olacak, nasıl küçüldüğünüz hatırlanacak" demiştim.
Bugün madalyonun öbür yüzü var. Bazen kimseyi uğurlamadan da dönüşmek mümkün.
IKEA mağazalarının çoğunu işleten Ingka Group, 2021'de Billie adında bir yapay zeka asistanı devreye aldı. Billie iki yılda müşteri sorularının yaklaşık %47'sini tek başına çözdü. Ingka'nın açıklamasına göre bu, 3,2 milyon etkileşim ve yaklaşık 13 milyon euro tasarruf demek.
Klasik senaryo belli: Bot işi yapıyorsa çağrı merkezini küçült.
IKEA öyle yapmadı. 8.500 çağrı merkezi çalışanını yeniden eğitti. Bir kısmı karmaşık müşteri sorunlarını çözmeye, bir kısmı uzaktan iç tasarım ve satış danışmanlığına geçti. Müşteri görüntülü görüşmede odasını planlıyor, elinde bir ürün listesiyle ayrılıyor.
Sonuç: Maliyet merkezi bir gelir kanalına dönüştü. Uzaktan satış kanalı 2022 mali yılında 1,3 milyar euroya, yani toplam satışların %3,3'üne ulaştı. Hedef, 2028'e kadar %10.
Küçük bir not: İnternette dolaşan "8.500 kişinin yerini yapay zeka aldı" ya da "214 milyon dolarlık net değer" gibi ifadeler abartılı. Ama hikayenin özü doğru.
Bana kalırsa bu hikayenin kahramanı bot değil, İK.
Çünkü bu dönüşüm birkaç doğru soruyla başlıyor:
👉 **Yetenek haritası:** Çağrı merkezindeki insanın elinde ne var? Ürün bilgisi, müşteriyi dinlemek, sabır. Bunlar tasarım danışmanlığına çok yakın beceriler.
👉 **İç hareketlilik:** Yeni rolü dışarıdan değil, kültürü ve müşteriyi zaten bilen insanla içeriden doldurmak.
👉 **Yeniden beceri kazandırma:** Bir haftalık eğitimle olmuyor. IKEA'da bu dönüşüm iki yıl sürdü.
👉 **Değişim yönetimi ve dinlemek:** Mercer'in 2026 araştırmasına göre çalışanların %40'ı yapay zekanın işini ortadan kaldıracağından korkuyor. Bu korkuyu konuşmadan kimseyi yeni bir role taşıyamazsınız.
Dürüst olmak lazım: IKEA'da da hiçbir kapı sonsuza dek açık değil. Ingka'nın dijital işlerden sorumlu yöneticisi ileride işten çıkarma olasılığını dışlamıyor. Ama ilk refleksin "nereden keselim" değil "bu insanları nereye taşıyabiliriz" olması bence bütün farkı yaratıyor.
Canva bize insanları nasıl uğurlayacağımızı hatırlattı. IKEA ise bazen hiç uğurlamaya gerek kalmayabileceğini gösteriyor.
Sizin şirketinizde, yapay zekanın devraldığı işleri yapan insanlar için bir "ikinci yol" haritası var mı?
Kaynak: https://www.ingka.com/newsroom/ai-and-remote-selling-bring-ikea-design-expertise-to-the-many/
