Nvidia hisseniz varsa bu yazıyı okuyun!

“O olmazsa burada işler yürümez.” Bazı şirketlerde bu cümle bir yöneticiye söylenebilecek en büyük iltifat sayılıyor. Söylenen kişi de pek memnun oluyor tabii. Vazgeçilmez olmak güzel şey. Kendisi için.

Peki kurum için? Şirketin geleceği bir kişiye emanet olur mu?

Belki takip etmişsinizdir. Yakın zamanda Nvidia CEO'su Jensen Huang ile ilgili ciddi bir skandal patladı. YZ sektörü için en kritik kaynaklardan biri olan çip üretiminin dizginlerini elinde tutan Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu iddia edilen bir kadınla ilişki yaşadığı ortaya çıktı. Huang ilişkiyi kabul etti.

Yönetim Kurulu, Jensen Huang’a anında desteğini açıklayıp “Yapmamıştır canım öyle şey...” dedi. İyi de, ya yaptıysa? Olur da bütün anahtarları elinde tutan bu adamın Nvidia’dan ayrılması gerekiverirse, hem de pat diye? O zaman ne olacağını kimse bilmiyor. Olursa bakıp hep beraber göreceğiz. Ancak bence sizin de bu kadar büyük riskler almanıza gerek yok.

Güçlü bir lider insanları peşinden sürükleyebilir. Güven verir, zor kararları alır, kimsenin görmediği fırsatı görür. Bunların kıymeti büyük. Yalnız bütün kritik kararlar, ilişkiler ve bilgi aynı kişide toplanmaya başladığında kurumun hareket alanı da daralır. Şirket büyür, marka büyür, lider büyür. Organizasyon hâlâ kapısının önünde sıra bekler.

Çalışan deneyimi açısından mesele tam burada başlıyor. Bir de kişinin markanın önüne geçmesi meselesi var. Çalışan kuruma mı güveniyor, o kişiye mi? Kariyerini bir yapının içinde mi kuruyor, bir insanın yanında mı? İkincisiyse o insanın başına gelen her şey bir anda çalışanın da gelecek meselesi oluveriyor.

“Bize ne olacak?” Çalışan bu soruyu sorduğunda verecek cevabımızın “Merak etmeyin, kendisi görevinin başında” ile sınırlı kalmaması lazım. Her kararın aynı kişiye çıktığı bir yapıda çalışan kendi katkısının sınırını nasıl görür? İlerlemek isteyen biri sorumluluk alarak mı gelişir, liderin gözüne girerek mi? İtiraz ettiğinde fikri mi tartışılır, sadakati mi?

Bir düşünelim. Bir yönetici üç ay işe gelemese hangi kararlar bekler? Hangi müşteri ilişkileri aksar? Kim neyi devralacağını bilir? Yetki gerçekten devredilebilir mi, yoksa herkes telefonun öbür ucundaki onayı mı bekler?

Yedekleme konuşurken genellikle bir koltuğun altına başka bir isim yazıyoruz. Peki o kişi hangi kararları aldı, hangi sorumlulukları taşıdı, neyi tek başına yönetebildi? Bunları denemeden listedeki ismin hazır olduğunu nereden biliyoruz? Dosyada yedeği var. Yetkisi yok. Tecrübe kazanacağı alan yok. Hata yapmasına izin yok. Sonra bir sabah “Hadi bakalım, sıra sende” diyeceğiz. Kolay gelsin.

Bence yedekleme planını gözden geçirirken organizasyon şemasının yanına birkaç soruyu daha koyalım: Hangi bilgi tek kişide? Hangi yetkiyi devretmekten kaçınıyoruz? Kimlere gerçekten karar alma fırsatı veriyoruz? Çalışanlar kurumun geleceğine güvenmek için hangi somut dayanakları görüyor?

Liderin kuruma kattığı değeri konuşalım elbette. Onun yokluğunda kurumun neyi sürdürebileceğini de aynı açıklıkla konuşabilelim.

“O olmazsa işler yürümez” dediğimiz her yerde, yapılmayı bekleyen bir yönetim işi var.

*Kaynak: Fortune*