İnatçı ateş: 7 milyon genç ve kullanamadığımız nüfus
22 Kasım 2026 · Orçun İrfan · Topluluk Kurucusu
Çocuklarda bazen antibiyotiğe dirençli, geçmek bilmeyen inatçı ateş olur. Benim iki çocuğumda da başımıza gelmişti. Ana baba çaresiz umutla beklerler, evladım iyileşsin diye. Memleket sanki aynen öyle bir süredir. Ekonomi aşı tutmuyor bir türlü. Ne menem hastalıksa işte etkileri de insan vücudundaki ateş gibi memlekette de işsizlikte artış, istihdamda azalma olarak çıkıyor.
TÜİK 18 Kasım'da Temmuz-Eylül verilerini açıkladı. Manşet işsizlik %8,1. İstihdam bir önceki çeyreğe göre 62 bin kişi azaldı.
Ama bence asıl ateş manşette değil. İşsizleri, daha fazla çalışmak isteyen eksik istihdamdakileri ve çalışmaya hazır ama iş aramayan potansiyel işgücünü birlikte sayan atıl işgücü oranı bir çeyrekte 1 puan artıp %30,9'a çıktı.
Gençlere bakınca termometre daha da yükseliyor. TÜİK'in çeyreklik verisine göre 15-34 yaşta 24 milyon 57 bin genç var. Bunların %29,7'si, yani 7 milyon 155 bin kişi ne eğitimde ne istihdamda. Her 10 gencimizden 3'ü.
7 milyon 155 bin kişi. Bulgaristan'ın bütün nüfusu 6,4 milyon, Danimarka'nınki 6 milyon. Koca bir Avrupa ülkesi kadar genç, hayatının en üretken yıllarında ne okulda ne işte.
Bunu "ev gençleri" deyip geçmek kolay. Ben bunu bir karakter meselesi olarak görmüyorum. Okul ile iş arasındaki köprünün çöktüğü yerde duran insanlardan söz ediyoruz.
Bir de genç kadınlar var. Bu çeyrekte 15-24 yaş genç kadınlarda işsizlik %21,3. TÜİK'in 2025 yıllık verisine göre genç kadınların %30,9'u ne eğitimde ne istihdamda. Eurostat'a göre 15-29 yaş kadınlarda bu oran Türkiye'de %36,8, AB ortalamasında %12,1.
Açık söyleyeyim: kullanamadığımız bu nüfusla bir Avrupa ülkesi kalkınır.
Makroekonomiyi İK masasından düzeltemeyiz. Ama kendi kapımızı açabiliriz:
👉 **İlk iş fırsatı:** "Deneyimli" şartını her ilana koymayalım. Bazı kadroları bilinçli olarak ilk işini arayanlara açalım.
👉 **Staj ve çıraklık:** Fotokopi stajı değil; gerçek iş, gerçek mentor, makul ücret.
👉 **Kadınlar için esneklik:** Esnek saat, hibrit, yarı zamanlı seçenekler ve işe dönüş programları.
👉 **Oryantasyon ve ilk 12 ay:** İşe almak yetmiyor. İlk işinde tutunamayan gencin yeniden o köprüyü geçmesi zor.
Bir de en ucuz ilaç: dinlemek. İlk işine başlayan gençlere ve işe dönen kadınlara ilk aylarda ne yaşadıklarını soralım. Cevaplar çoğu zaman hangi kapının kapalı olduğunu gösterir.
Mesele büyük, evet farkındayım. Ama enseyi karartmadan etki alanına odaklanma zamanı. Hele bir kolları sıvayalım, evin, dükkanın önünü süpürerek başlayalım.
Sizin şirketiniz son bir yılda ilk işini arayan kaç gence kapı açtı?
