Yıl sonu performans görüşmesini bu yıl komple pas mı geçsek?

Satışçısı, pazarlamacısı, satın almacısı, üreticisi, finansçısı… Fark etmez. Herkesin omzunda aynı deve oturuyor: masa başında kurulan hayalleri sahada hedefe çevirmek.

Ama durum malum. Piyasada yaprak kımıldamıyor, kimsede para yok, herkes cebindeki parayı kırk kere düşünüp harcıyor. Yukarıdaki havalı Excel tablolarında ve sunumlarda ise bu kriz yokmuş gibi davranılıyor. Masaya ne piyasaya ne gerçeğe uyan bir rakam atılıyor. Olmayan müşterinin olmayan bütçesini hedefleyen, tepeden inme, fantastik hedefler çalışanın önüne konuyor. Firmanın da "Kriz fena vurdu, bu yıl da kazanmaya verelim" deme şansı yok tabii.

Peki sonuç ne? Çalışan koşu bandında gibi. Bütün gün koşuyor ama manzara değişmiyor. Değişmeyen manzarayla gelen düşük performans notunun faturası kime kesiliyor? Çalışana tabii. Çünkü yıl sonu zammı, üç kuruş prim, aylardır beklenen terfi kararı hep bu nota bağlanmış durumda.

"Ne yaparsam yapayım bu oyunu kazanamayacağım" dedirten bu çıkmazda motivasyonu korumak çok zor.

Peki ne yapmalı?

Bu yıl performans görüşmelerini ezberden bir "not verme" seansına çevirirseniz, elinizde derin bir küskünlükten başka bir şey kalmaz. O yüzden bu yıl kuralları biraz esnetmek şart:

- Sonucu değil, çabayı ve direnci değerlendirin. Piyasası kilitlenmiş bir dönemde hedefin tutmaması çalışanın başarısızlığı değildir. "Bu kriz ortamında o koltukta kalıp sistemi döndürmek için nasıl bir mücadele verdi?" Ona bakın.

- KPI'ı değil, gerçeği konuşun. O fantastik Excel tablolarını bir kenara bırakın. Görüşmeyi "Neden hedefe ulaşamadın?" hesaplaşmasından çıkarın, "Önümüzdeki dönemde bu piyasada işi nasıl kolaylaştırabiliriz?" masasına taşıyın.

- Zammı ve primi tek bir nota mahkûm etmeyin. Adaletin zedelendiği bir dönemde zammı ve primi yalnızca tutmayan hedefe bağlamak, en iyi oyuncularınızın gemiyi ilk terk edenler olmasına yol açar. Biraz vicdan, biraz piyasa gerçekliği, bolca şeffaflık.

Çünkü ciro bir gün bir şekilde kapanır. Ama kırılan hevesi ve giden güveni geri getirmek o kadar kolay değil.